|
NE ZAMAN BAŞLAMALI?
En azından altı aylık olmadan memeden kesmeyin. Bebeğinizi mümkün olduğunca uzun emzirmenin önemli olduğunu bilirsiniz ama bu konuda kaygılarınız varsa, doktorunuzdan öneriler isteyin.
Bebekler farklı gelişim hızlarına sahiptir ama onu ilk yemekleriyle tanıştırmadan önce şunları göz önünde bulundurmalısınız.
- Bebeğiniz emzirildikten sonra tatmin olmuş görünmüyorsa,
- Oturabiliyorsa,
- Yemeğe karşı bir ilgi gösteriyorsa,
- Küçük şeyleri alıp ağzına atabiliyorsa.
BAŞLARKEN
2001'de yapılmış bir araştırma, emzirdikleri aylarda havuç suyu içen annelerin bebeklerinin havuçlu besinleri tercih ettiklerini göstermektedir. Bu yüzden mümkün olduğunca farklı besinler tüketmeniz bebeğinizin yararına olacaktır.
Bebeğinize yemek yedirirken gülümseyin ve olumlu olun -ona hayattaki en keyifli şeylerden birini öğretiyorsunuz.
Bebeğinizi yaşamının ilk tatlarıyla emzirme arasında ya da bittikten hemen sonra tanıştırın. Bu sayede yeni beslenme biçimine daha kolay alışacaktır.
Bebeğinizi yemek yerken yalnız bırakmayın; boğulma tehlikesini aklınızdan çıkartmayın.
Memeden kesmek bir anlamda "yemeyi öğrenmek" tir ve her yeni öğrenme gibi, bir dizi becerinin kullanılmasını gerektirir. İlk birkaç gün bu süreç her ikiniz için zorlu ve yorucu olabilir; böyle hissettiğinizde bir gün ara verin ve baştan başlayın. Yeni düzeninize kısa sürede alışacaksınız.
Bebeğinizi sütten kesmek konusunda kendinize baskı yapmayın. Bu konuda anneler birbirleriyle rekabete girmeye eğilimli olur; siz bebeğinizin ihtiyaçlarına yönelik sezgilerinize güvenin ve bu rekabete girmeyin.
NİTELİK VE NİCELİK
Asla bebeğinizin yiyeceklerine tuz koymayın, onun küçük böbrekleri henüz tuzu kaldıramaz.
Her zaman, ne yiyeceğine ve ne kadar yiyeceğine dair kararı bebeğinizin vermesine izin verin.
İlk günlerde bebeğinize karışık yemekler vermeyin; öğünlerinde tek yiyeceği tercih edin. Bu sayede eğer bazı besin maddelerine karşı alerjisi veya duyarlılığı varsa bunu öğrenmeniz kolaylaşır.
Bir el blenderı edinin. Hem besinleri kolayca küçük parçalara ayırmanızı sağlar hem de kolay taşınabilir.
Çocuğunuza sunduğunuz yiyeceklerin çeşitli türlerden olmasına özen gösterin. Örneğin havuç püresi birçok açıdan çok zengin olsa da, bazılarından yoksundur. Bebeğinizin öğünlerini hazırlarken mümkün olduğunca farklı yiyeceklerden faydalanmanız, onun sağlığı açısından doğru olandır.
Bebeğinizin az yediğini düşünüyorsanız bir daha düşünün. Bu konuda yanılıyor olabilirsiniz ve onu daha fazla yemesi konusunda zorlamanız, daha sonra büyük sorunlara yol açabilir. Kendilerine süt ve doğru yiyecekler sunulan sağlıklı ve mutlu bebekler, aç kalmazlar.
Bebeğinizi ilk memeden kestiğinizde ev yapımı yiyeceklerle beslemeye çalışmış ama zamanla marketlerden aldığınız hazır gıdalara ağırlık vermiş olabilirsiniz. Vaktiniz yoksa, bu ikisinin de dengeli kullanıldığı bir beslenme düzeni bebeğinize zarar vermez.
Yine de hazır gıdaların etiketlerini dikkatle okumak ve bebeğinize ne yedirdiğinizden emin olmak önemlidir. Unutmayın "organik" olan her gıda, "sağlıklı" olacak diye bir kaide yoktur.
Bebeğiniz yemek yemeye alıştığında, öğünlerine mercimek ve et gibi demir açısından zengin besinler eklemeyi ihmal etmeyin. 6 aylık olduktan sonra yumurta ve balık da yedirebilirsiniz.
Pirinç unu sadece mükemmel bir besin değil, aynı zamanda da harika bir kıvam vericidir. Sulu olmuş bir püreye pirinç unu ekleyerek, bunu bir ziyafete çevirebilirsiniz.
Bazı çocuklar sürekli aynı yemeği yemek istedikleri bir evreden geçebilirler. Bir süre sürekli aynı yemeği, bir süre sonra aynı şekilde bir başka yemeği yemek isterler. Bedenleri onlara neye gereksinimleri olduğunun sinyallerini vermektedir. Endişelenmeyin; bu sağlıklı bir evredir ve çok uzun sürmez.
Gıdalarda gizli tuz olup olmadığını kontrol edin. Hiç tahmin etmeyeceğiniz besinler bile tuz içerebilir.
GELİŞEN BAĞIMSIZLIK
Bebeğiniz elinizden kaşığı çektiği anda sadece hafifçe ısırıp sallamak için kullansa bile, ona bir kaşık verin. Kaşıkla istediği biçimde oynamasına izin verirseniz, bazen onu yemeğe daldırıp yalamaya da çalışacaktır. Dokuz aylıkken ve sonrasında da arada bir kaşıklan geçekten yemeye de başlayacaktır. Bunu tam olarak öğrenene kadar onu beslerken ikinci bir kaşık kullanın.
Çocuklar yeme becerilerini diğerlerini taklit ederek ve deneme-yanılma yöntemiyle öğrenirler. Kendilerini beslerken "içeri-dışarı" ve "ayırma" becerilerinin de pratiğini yapmış olurlar ve size tam olarak ne zaman yeterince yediklerini net olarak gösterebilirler.
Kaşıkla yemek yedirmek daha kolay olduğu ve daha az dağınıklık yarattığı için birçok anne bu yöntemden vazgeçemez. Fakat kendinizi kontrol etmeye ve durmanız gereken yeri görmeye çalışın. Bebeğinizin kendi kendine yemeyi öğrenmesi gerekiyor; tıpkı sizin bazen geri çekilmeyi öğrenmeniz gerektiği gibi.
TEMİZ TUTMAK
Gazeteleri geri dönüşüm kutularına atmanız gerekmiyor. Bu kağıtların geri dönüşümünü çocuklarınız da yapabilir. Yemek zamanlarında gazeteleri çocuklarınızın sandalyeleri altına yayın. Böylece her seferinde yerleri süpürmekten kurtulmuş olursunuz.
Tabak, çanak ve çatal kaşıkları sterilize etmeniz gerekmez; sadece sıcak sabunlu suda iyice yıkadığınızdan emin olun ve mümkünse kurumalarına izin verin. Yüksek ısıda su kullandıkları için, bulaşık makineleri elde yıkamaktan daha sağlıklıdır.
Bebeğinize yemek sırasında uzun kollu gömlek benzeri bir giysi giydirmeniz, size önlüğün sağladığından daha çok fayda sağlar.
DAĞINIK BEBEK
Bebeğinizi daha düzenli ve temiz bir biçimde yemek yemeye alıştırmak, onu yemeğe alıştırmaktan sonraki göreviniz olmalı.
Bu konuda çok saplantılı davranmamaya çalışın. Bebeğiniz yemek yerken sürekli bir elbeziyle dökülen yemekleri silmeniz abartılı bir davranıştır. Ellerin ve kolların yıkanabileceğini unutmayın.
Her zaman bebeğinize eline alabileceği besinler sunun (havuç ve salatalık gibi.) Bunları daha kolay ısırabildiği için kendi kendine yiyebilir ve bu sayede yemek yemeye daha kolay katılır.
Öğün zamanları ve yemekler; çocuklara farklı besinlerin özelliklerini keşfetme, ayırt etme ve öğrenme fırsatı sunar. Bunun yanı sıra, dünyayla ilgili bilgisini de genişletme olanağı tanır. Yere yemek dökmek ve nereye gittiğini görmek yerçekimine veya yemeği çiğnemek ve tükürmek neden-sonuç ilişkisine dair bir şeyler öğrenmesini kolaylaştırır.
Bebeğinize ek gıda başlarken aşağıdaki noktalara dikkat edin:
- Bebeğinize vereceğiniz ek gıdayı onun gelişim düzeyine göre ağzında kontrol edebileceği ve yutabileceği besinlerden yumuşak, pürtüksüz yarı sıvı besinler seçin.
- Bebeğinize vereceğiniz her türlü gıda doğal ve taze hazırlanmış olmalıdır.
- Bebeğiniz için hazırladığınız besinlere katı yağ, şeker, tuz ve baharat katmayın. Besinlerin doğal tatlarına alışmalarını sağlayın.
- Hazırladığınız gıdaları oda ısısında 2 saatten fazla bekletmeyin.
- Konserve, dondurulmuş ve paketlenmiş yiyecekleri, hazır meyve suları ve kolalı içecekleri, içine boya, tatlandırıcı veya aroma katılmış besinleri bebeğinize asla vermeyin.
- Yeni besinleri bebeğiniz aç iken deneyin. Onur yorgun olmadığı ve sakin olduğu bir dönem seçin.
- Yutmasını kolaylaştırmak ve ek gıdanın akciğere kaçmasını engellemek için ek gıda verirken onu kucağınızda kendini güvende hissedecek şekilde dik olarak tutun.
- Her yeni gıdaya tek tek ve yavaş yavaş başlayın, az miktarda başlayıp, miktarı zamanla (3-4 gün) artırın.
- Sevmediği bir gıdayı zorla vermeyin, yeniden denemek için bir süre geçmesini bekleyin.
- Ek gıdaları bebeğe uygun bir kaşıkla verin, biberon kullanmayın.
- Beslemeden önce bebeğin kaşıktaki yiyeceğe ilgi göstermesini bekleyin.
- İsterse bebeğin yiyeceği elleyerek tanımasına izin verin.
- Öğünlerde alacağı gıda miktarını bebeğinize bırakın, yemek istemediği takdirde ısrar etmeyin.
- Yeme hızı bebek tarafından belirlenmelidir.
- Zamanla bebeğinizin kendi kendine yemesine izin verin, bu onun özgüvenini artırır.
- Ek gıdalara başladıktan sonra da bebeğinizi 2 yaşına kadar emzirmeye devam edin.
- Çocuğunuza bir yaşına gelene kadar mümkünse inek sütü vermeyin. Erken yaşta verilen inek sütü çocuğunuzda allerji ve kansızlık yapar.
- Çocuğunuzu kansızlıktan korumak için demir yönünden zengin (et, yumurta, mercimekli baklagiller, pekmez) ek gıdalar verin.
- Çocuğunuza vereceğiniz ek gıdaların A vitamini açısından da zengin (taze sebze ve meyve) olmasına dikkat edin. Bu onu hastalıktan koruyacaktır.
- Üç yaşın altındaki çocuklar günde altı öğün beslenmelidir.
- Çocuğunuz ile birlikte siz de yiyin. Bu onun iştahını artıracaktır. Çocuklar kalabalıkta yemek yemeyi severler.
- Beş yaşına kadar çocuğunuza fındık, fıstık, çekirdek gibi küçük kuru yemişler vermeyin.
- Bunlar nefes borusuna kaçarak boğulmaya ve akciğerlerin zarar görmesine neden olabilir.
|