|
HEMEN PES ETMEYİN
Yemek vaktinde, çocuklarınız kaç yaşında olursa olsun, evde yiyebileceği tek yemeğin sofradaki yemekler olduğunu söyleyin. Beğenmiyorlarsa da sorun olmadığını söyleyin ve kahvaltıya kadar başka bir şey yiyemeyeceklerini hatırlatın. Bir-iki öğün yememekle çocuğunuz hasta olmayacaktır. Ebeveynleri olarak, bu duruma soğukkanlı yaklaşmakta zorlanabilirsiniz; ama unutmayın, çocuğunuzun hayat boyu sahip olacağı beslenme alışkanlığı ve dolayısıyla sağlığı sizin bugün yapacağınız seçimlerde saklı.
YEMEK YAPARKEN ÖZENLİ DAVRANIN
Çocukların ağız tadı gerçekten iyidir ve lezzetli yemekleri severler. Sade makarnadan başka bir şey yemeyen bir çocuğunuz varsa da durum değişmez. Yaptığınız her türlü yemeğe lezzet de kattığınızdan emin olun. Çocuklar bir yemek lezzetli olduğunda bunu gerçekten kolay fark ederler. 1 yaşında çocuklar için bile, yedikleri yiyeceklerin içinde az da olsa sarımsak olması sorun olmayacaktır; sarımsağın hem yemeklere kattığı lezzet, hem de sağlık açısından yararı açısından atlanmaması gereken bir unsurdur. Yiyeceklere baharat, farklı peynirler gibi keskin lezzetler katmaktan kaçının. Evinize misafirler gelirken neler pişiriyorsanız, çocuklarınız ve aileniz için de aynı şeyleri, aynı şekilde pişirin. Ne kadar özenle yemekler hazırladığınızı ilk fark eden, tabağını kolayca bitiren çocuğunuz olacaktır.
ŞAMPİYON SEBZELER
Sebzeler geleneksel olarak, annelerin yemek konusundaki en büyük, en anlaşılır ve en zorlu hedefidir. Çocukların çok nadiren lezzetli bulduğu, yemek için can attığı besin grubu. Ayrıca dahası var; çocuğunuz bir kez bu yiyecekleri gerçekten ve ısrarla yedirmek istediğinizi fark ettiğinde, size karşı eline de önemli bir güç almış oluyor: reddetme ve koşulları kontrol edebilme gücü.
Bu yüzden çocuğunuza sadece sebzeleri görünür bir şekilde yedirmek yerine, çok sevdiği yiyeceklerin içine katarak yiyebilmesi için farklı mönüler hazırlamaya başlamanızda yarar var. Örneğin patlıcanı küçük dilimler halinde keserek ve iyice pişirerek hemen her türlü makarna sosunun içine katabilir, çocuğunuza hissettirmeden yedirebilirsiniz. Aynı şekilde kabak ve domates de önemli sos malzemeleridir. Pilavları da havuç ve pirinçle pişirebilir, bol miktarda tüketmesini sağlayabilirsiniz.
TÜM AİLE BİRLİKTE AKŞAM YEMEĞİ YİYİN
Her gece, ailedeki herkesin bir arada yemek yediği bir rutin oluşturmanız, çocukların yemek alışkanlığı kazanmalarını sağlar . Böylece hem düzenli olarak yemek yemeye hem de diğerleri ile aynı yemekleri yemeye daha kolay alışacaklardır. Yemeğini bitiren tabii ki masadan kalkabilir; ancak etrafta dolaşıp oyun oynayarak, yemek yemeye devam edenlerin ilgisini çekerek masadan soğutmadığından emin olun. Yemek sırasında televizyon izlemeyin. Çoğu anne-baba, çocuklarına fark etmeden yemek yerken televizyon izleme alışkanlığı edindiriyor. Televizyon, başlangıçta çocuğunuzun yemek yemesini kolaylaştırıyor olsa da, yapılan araştırmalar, obezite sorunu yaşayan kişilerin büyük çoğunluğunun yemeklerini televizyon karşısında yediklerini gösteriyor.
“BİR KAŞIK DAHA” ISRARINA SON VERİN
Çocuğunuzu ihtiyaç duyduğundan ya da istediğinden daha fazla yemek yemeye zorlamayın. Zorlandıkları sürece, reddetmeye devam edeceklerdir. Sofraya oturmadan belli bir süre önce, başka yiyecekler atıştırmadığından emin olun ve yemekte de, bırakın istediği kadar yesin. Hepimiz, kendi bedenimizin ihtiyaçlarını bilincinde olmasak da biliriz. Çocuklar da daha ilk doğdukları zamandan itibaren ne kadar yiyeceğin kendileri için yeterli olduğu konusunda içsel bir dengeye sahiptirler.
Tüm Denemeleriniz Boşa Çıkarsa: Rüşvet Verin (Ve Kendinizi Suçlu Hissetmeyin)
Çocuğunuz tabağındaki yemeği yemeyi kesin olarak reddediyor ve bu tavrı sıklıkla tekrarlıyorsa, bazı geleneksel yöntemleri denemenizde herhangi bir sakınca yok:
- "Tabağındakini bitirene kadar sana başka yemek vermeyeceğim.”
- Yüzyıllardır esrarengiz bir şekilde işe yaramaya devam eden yegane cümle: “Tavuğunu yemeyeceksin galiba. Kardeşine veriyorum bu durumda?”
- "Yemeğini yemezsen sana dondurma veremeyeceğim. Halbuki biz hepimiz, yemeğimizi bitirince dondurmalarımızı yiyeceğiz. Hem de çikolatalı.”
KATI GIDAYA GEÇERKEN....
Çocuğunuzun sütten keserek katı gıdalara geçmesini kolay ve eğlenceli hale getirmek için birçok yol var. Bunları öğrenmek istemez misiniz?
NE ZAMAN BAŞLAMALI?
En azından altı aylık olmadan memeden kesmeyin. Bebeğinizi mümkün olduğunca uzun emzirmenin önemli olduğunu bilirsiniz ama bu konuda kaygılarınız varsa, doktorunuzdan öneriler isteyin.
Bebekler farklı gelişim hızlarına sahiptir ama onu ilk yemekleriyle tanıştırmadan önce şunları göz önünde bulundurmalısınız.
- Bebeğiniz emzirildikten sonra tatmin olmuş görünmüyorsa,
- Oturabiliyorsa,
- Yemeğe karşı bir ilgi gösteriyorsa,
- Küçük şeyleri alıp ağzına atabiliyorsa.
BAŞLARKEN
2001'de yapılmış bir araştırma, emzirdikleri aylarda havuç suyu içen annelerin bebeklerinin havuçlu besinleri tercih ettiklerini göstermektedir. Bu yüzden mümkün olduğunca farklı besinler tüketmeniz bebeğinizin yararına olacaktır.
Bebeğinize yemek yedirirken gülümseyin ve olumlu olun -ona hayattaki en keyifli şeylerden birini öğretiyorsunuz.
Bebeğinizi yaşamının ilk tatlarıyla emzirme arasında ya da bittikten hemen sonra tanıştırın. Bu sayede yeni beslenme biçimine daha kolay alışacaktır.
Bebeğinizi yemek yerken yalnız bırakmayın; boğulma tehlikesini aklınızdan çıkartmayın.
Memeden kesmek bir anlamda “yemeyi öğrenmek”tir ve her yeni öğrenme gibi, bir dizi becerinin kullanılmasını gerektirir. İlk birkaç gün bu süreç her ikiniz için zorlu ve yorucu olabilir; böyle hissettiğinizde bir gün ara verin ve baştan başlayın. Yeni düzeninize kısa sürede alışacaksınız.
Bebeğinizi sütten kesmek konusunda kendinize baskı yapmayın. Bu konuda anneler birbirleriyle rekabete girmeye eğilimli olur; siz bebeğinizin ihtiyaçlarına yönelik sezgilerinize güvenin ve bu rekabete girmeyin.
NİTELİK VE NİCELİK
Asla bebeğinizin yiyeceklerine tuz koymayın, onun küçük böbrekleri henüz tuzu kaldıramaz.
Her zaman, ne yiyeceğine ve ne kadar yiyeceğine dair kararı bebeğinizin vermesine izin verin.
İlk günlerde bebeğinize karışık yemekler vermeyin; öğünlerinde tek yiyeceği tercih edin. Bu sayede eğer bazı besin maddelerine karşı alerjisi veya duyarlılığı varsa bunu öğrenmeniz kolaylaşır.
Bir el blenderı edinin. Hem besinleri kolayca küçük parçalara ayırmanızı sağlar hem de kolay taşınabilir.
Çocuğunuza sunduğunuz yiyeceklerin çeşitli türlerden olmasına özen gösterin. Örneğin havuç püresi birçok açıdan çok zengin olsa da, bazılarından yoksundur. Bebeğinizin öğünlerini hazırlarken mümkün olduğunca farklı yiyeceklerden faydalanmanız, onun sağlığı açısından doğru olandır.
Bebeğinizin az yediğini düşünüyorsanız bir daha düşünün. Bu konuda yanılıyor olabilirsiniz ve onu daha fazla yemesi konusunda zorlamanız, daha sonra büyük sorunlara yol açabilir. Kendilerine süt ve doğru yiyecekler sunulan sağlıklı ve mutlu bebekler, aç kalmazlar.
Bebeğinizi ilk memeden kestiğinizde ev yapımı yiyeceklerle beslemeye çalışmış ama zamanla marketlerden aldığınız hazır gıdalara ağırlık vermiş olabilirsiniz. Vaktiniz yoksa, bu ikisinin de dengeli kullanıldığı bir beslenme düzeni bebeğinize zarar vermez.
Yine de hazır gıdaların etiketlerini dikkatle okumak ve bebeğinize ne yedirdiğinizden emin olmak önemlidir. Unutmayın “organik” olan her gıda, “sağlıklı” olacak diye bir kaide yoktur.
Bebeğiniz yemek yemeye alıştığında, öğünlerine mercimek ve et gibi demir açısından zengin besinler eklemeyi ihmal etmeyin. 6 aylık olduktan sonra yumurta ve balık da yedirebilirsiniz.
Pirinç unu sadece mükemmel bir besin değil, aynı zamanda da harika bir kıvam vericidir. Sulu olmuş bir püreye pirinç unu ekleyerek, bunu bir ziyafete çevirebilirsiniz.
Bazı çocuklar sürekli aynı yemeği yemek istedikleri bir evreden geçebilirler. Bir süre sürekli aynı yemeği, bir süre sonra aynı şekilde bir başka yemeği yemek isterler. Bedenleri onlara neye gereksinimleri olduğunun sinyallerini vermektedir. Endişelenmeyin; bu sağlıklı bir evredir ve çok uzun sürmez.
Gıdalarda gizli tuz olup olmadığını kontrol edin. Hiç tahmin etmeyeceğiniz besinler bile tuz içerebilir.
GELİŞEN BAĞIMSIZLIK
Bebeğiniz elinizden kaşığı çektiği anda sadece hafifçe ısırıp sallamak için kullansa bile, ona bir kaşık verin. Kaşıkla istediği biçimde oynamasına izin verirseniz, bazen onu yemeğe daldırıp yalamaya da çalışacaktır. Dokuz aylıkken ve sonrasında da arada bir kaşıklan geçekten yemeye de başlayacaktır. Bunu tam olarak öğrenene kadar onu beslerken ikinci bir kaşık kullanın.
Çocuklar yeme becerilerini diğerlerini taklit ederek ve deneme-yanılma yöntemiyle öğrenirler. Kendilerini beslerken “içeri-dışarı” ve “ayırma” becerilerinin de pratiğini yapmış olurlar ve size tam olarak ne zaman yeterince yediklerini net olarak gösterebilirler.
Kaşıkla yemek yedirmek daha kolay olduğu ve daha az dağınıklık yarattığı için birçok anne bu yöntemden vazgeçemez. Fakat kendinizi kontrol etmeye ve durmanız gereken yeri görmeye çalışın. Bebeğinizin kendi kendine yemeyi öğrenmesi gerekiyor; tıpkı sizin bazen geri çekilmeyi öğrenmeniz gerektiği gibi.
TEMİZ TUTMAK
Gazeteleri geri dönüşüm kutularına atmanız gerekmiyor. Bu kağıtların geri dönüşümünü çocuklarınız da yapabilir. Yemek zamanlarında gazeteleri çocuklarınızın sandalyeleri altına yayın. Böylece her seferinde yerleri süpürmekten kurtulmuş olursunuz.
Tabak, çanak ve çatal kaşıkları sterilize etmeniz gerekmez; sadece sıcak sabunlu suda iyice yıkadığınızdan emin olun ve mümkünse kurumalarına izin verin. Yüksek ısıda su kullandıkları için, bulaşık makineleri elde yıkamaktan daha sağlıklıdır.
Bebeğinize yemek sırasında uzun kollu gömlek benzeri bir giysi giydirmeniz, size önlüğün sağladığından daha çok fayda sağlar.
DAĞINIK BEBEK
Bebeğinizi daha düzenli ve temiz bir biçimde yemek yemeye alıştırmak, onu yemeğe alıştırmaktan sonraki göreviniz olmalı.
Bu konuda çok saplantılı davranmamaya çalışın. Bebeğiniz yemek yerken sürekli bir elbeziyle dökülen yemekleri silmeniz abartılı bir davranıştır. Ellerin ve kolların yıkanabileceğini unutmayın.
Her zaman bebeğinize eline alabileceği besinler sunun (havuç ve salatalık gibi.) Bunları daha kolay ısırabildiği için kendi kendine yiyebilir ve bu sayede yemek yemeye daha kolay katılır.
Öğün zamanları ve yemekler; çocuklara farklı besinlerin özelliklerini keşfetme, ayırt etme ve öğrenme fırsatı sunar. Bunun yanı sıra, dünyayla ilgili bilgisini de genişletme olanağı tanır. Yere yemek dökmek ve nereye gittiğini görmek yerçekimine veya yemeği çiğnemek ve tükürmek neden-sonuç ilişkisine dair bir şeyler öğrenmesini kolaylaştırır.
Bebeğinize ek gıda başlarken aşağıdaki noktalara dikkat edin
- Bebeğinize vereceğiniz ek gıdayı onun gelişim düzeyine göre ağzında kontrol edebileceği ve yutabileceği besinlerden yumuşak, pürtüksüz yarı sıvı besinler seçin.
- Bebeğinize vereceğiniz her türlü gıda doğal ve taze hazırlanmış olmalıdır.
- Bebeğiniz için hazırladığınız besinlere katı yağ, şeker, tuz ve baharat katmayın. Besinlerin doğal tatlarına alışmalarını sağlayın.
- Hazırladığınız gıdaları oda ısısında 2 saatten fazla bekletmeyin.
- Konserve, dondurulmuş ve paketlenmiş yiyecekleri, hazır meyve suları ve kolalı içecekleri, içine boya, tatlandırıcı veya aroma katılmış besinleri bebeğinize asla vermeyin.
- Yeni besinleri bebeğiniz aç iken deneyin. Onur yorgun olmadığı ve sakin olduğu bir dönem seçin.
- Yutmasını kolaylaştırmak ve ek gıdanın akciğere kaçmasını engellemek için ek gıda verirken onu kucağınızda kendini güvende hissedecek şekilde dik olarak tutun.
- Her yeni gıdaya tek tek ve yavaş yavaş başlayın, az miktarda başlayıp, miktarı zamanla (3-4 gün) artırın.
- Sevmediği bir gıdayı zorla vermeyin, yeniden denemek için bir süre geçmesini bekleyin.
- Ek gıdaları bebeğe uygun bir kaşıkla verin, biberon kullanmayın.
- Beslemeden önce bebeğin kaşıktaki yiyeceğe ilgi göstermesini bekleyin.
- İsterse bebeğin yiyeceği elleyerek tanımasına izin verin.
- Öğünlerde alacağı gıda miktarını bebeğinize bırakın, yemek istemediği takdirde ısrar etmeyin.
- Yeme hızı bebek tarafından belirlenmelidir.
- Zamanla bebeğinizin kendi kendine yemesine izin verin, bu onun özgüvenini artırır.
- Ek gıdalara başladıktan sonra da bebeğinizi 2 yaşına kadar emzirmeye devam edin.
- Çocuğunuza bir yaşına gelene kadar mümkünse inek sütü vermeyin. Erken yaşta verilen inek sütü çocuğunuzda allerji ve kansızlık yapar.
- Çocuğunuzu kansızlıktan korumak için demir yönünden zengin (et, yumurta, mercimekli baklagiller, pekmez) ek gıdalar verin.
- Çocuğunuza vereceğiniz ek gıdaların A vitamini açısından da zengin (taze sebze ve meyve) olmasına dikkat edin. Bu onu hastalıktan koruyacaktır.
- Üç yaşın altındaki çocuklar günde altı öğün beslenmelidir.
- Çocuğunuz ile birlikte siz de yiyin. Bu onun iştahını artıracaktır. Çocuklar kalabalıkta yemek yemeyi severler.
- Beş yaşına kadar çocuğunuza fındık, fıstık, çekirdek gibi küçük kuru yemişler vermeyin.
- Bunlar nefes borusuna kaçarak boğulmaya ve akciğerlerin zarar görmesine neden olabilir.
|