Hiç bebeğinizin karyolasının üzerindeki oyuncağı görüp görmediğini ya da telefonun sesinin onu korkutup korkutmadığını merak ettiniz mi? Doğrusu bebeklerin algıları yetişkinlerinkinden farklıdır. Dokunmak ve duymak gibi bazı duyuları doğuştan gelişmişken, görme gibi kimi duyuların gelişimleri doğduktan aylar sonra tamamlanır. Bebeğinizin duyularının gelişimlerini, onlardan neler bekleyebileceğinizi ve duyularını nasıl geliştirebileceğinizi öğrenin.

GÖRME
Yenidoğan bebeğiniz en kolay siyah beyaz gibi kontrastlıkları ve 20-30 santim uzaklıktaki nesneleri görebilir. Bu da emzirirken bebeğinizin sizi görebileceği anlamına gelir. Bebeğiniz çok yakına ya da uzağa henüz odaklanamaz. Altı haftalık olduğunda görmesi gelişerek 4-6 metre uzaklığı algılayarak, sizi o uzaklıktan ayırt edebilir hale gelir. Bu zaman zarfında göz kasları da güçlenmeye başlar ve başının üzerinde gezdirdiğiniz parmaklarınızı takip edebilir hale gelir. Dört aylık olduğunda çok kontrast olmayan renkleri de net bir şekilde algılamaya başlar. 8 ile 12 aylık arasında emeklemeye ve yürümeye başladığında ise çevresini keşfederken uzaklığı tahmin edecek kadar derinlik algısı gelişmiş olacaktır.
Ne yapabilirsiniz? Bebeğinizin odasını parlak renklerle ve çarpıcı desenlerle dekore edin. Farklı açılardan bakmaya alışması için sık sık beşiğinin yerini değiştirin. El-göz koordinasyonunu geliştirmesi için dört aylıktan itibaren ce-ee gibi oyunlar oynamaya başlayabilirsiniz.

DUYMA
Bebeklerin duyma yetileri daha anne karnındayken başlar. Bu da doğduklarında annelerinin sesinizi tanıdıkları anlamına gelir. Bir kapı çarptığında korkabilirler, çünkü seslerdeki değişimlere karşı duyarlıdırlar. Ama bir kere uykuya daldıklarında, en yüksek seslerde bile uyanmadıklarını görmek sizi şaşırtabilir. Bebekler önceleri arka plandaki seslerden kolaylıkla rahatsız olarak dikkatleri dağılırken, zamanla konuşmalara odaklanmaya başlarlar ve sizi agucuklarla taklit etmeye çalışırlar. Altı aylık olduklarında çıkardığınız belli sesleri çıkarmaya başlayabilirler.
Ne yapabilirsiniz? Çocuğunuzun dil becerilerini geliştirmek için onunla bol bol konuşun. Farklı ton ve kalıplardaki sesleri öğrenmesinin en iyi yolu, konuşurken şarkı söyler gibi bir ses çıkarmaktır. Uykuya dalmakta güçlük çeken bebekler için beyaz-ses çıkaran makinelerden edinebilirsiniz. Bu düşük ve sabit ses bebeğin anne karnında duyduğu sesi çıkararak bebeğin uykuya dalmasına yardım eder.

DOKUNMA
Bebeğin doğumda en gelişmiş duyularından biri de dokunmadır ve bebeğin bağ kurabilmesi için hayati önem taşır. Bebeğinizi kucaklamak, tıpkı kundaklamak gibi onun kendisini sıcak ve güvende hissetmesini sağlar, çünkü bebeğe anne karnındaki ortamı hatırlatır. Ayrıca bebekler dünyayı dokunarak keşfederler ve bu yolda en sevdikleri organları da dilleridir. Bu nedenle eline her geçirdiği şeyi ağzına götürmeye ve çiğnemeye çalıştığında telaşlanmayın. Sadece onun için tehlike oluşturmayan ve temiz şeylere ulaştığından emin olun.
Ne yapabilirsiniz? Bebeğinizi sık sık kucağınıza alın. Tenin tene değmesi, özellikle yenidoğan bebekler için sağaltıcı bir etkiye sahiptir. Ayrıca banyo sonrası basit masaj hareketleri ile bir losyon sürmek de bebeği rahatlatıp gevşetir.

KOKLAMA
En başından itibaren bebeğinizin iyi bir koku alma yeteneği vardır. Daha ilk günden sizin kokunuzu tanır ve daha birinci haftasında, hayatındaki diğer insanların kokusunu öğrenmeye başlar. Bebekler özellikle anne sütünün kokusuna hassastır, üstelik hazır biberon mamaları ile arasındaki farkı anlayabilirler. Bu durum 3-4 aylık olduklarında sorun yaratabilir, çünkü bu dönemde artık bebeklerin geceleri tek başına uyumalarının zamanı gelmiştir. Bebeğinizi rahatlatmak için yanına gittiğinizde, bilin ki sizin kokunuzu alacak ve belki de meme emmek isteyerek uyanacaktır.
Ne yapabilirsiniz? Uzmanlar annelere düzenli olarak aynı ürünleri kullanmalarını tavsiye ediyor, çünkü bebekler tanıdıklık hissini seviyorlar. Ancak emzirme süresince ağır kokulu ürünlerden uzak durmak gerekiyor. Koku ve tat alma duyuları birbiri ile bağlantılı olduğundan, ağır kokulu parfümler çocuğunuzun iştahını kapatabilir.

TATMA
Bebekler tatlı şeyleri severler ve ekşi ya da acı olan hiçbir şeyi sevmezler. Dört aylık olduklarında baharatları ve tuzu ayırt etmeye başlarlar. Araştırmalar, bebeklerin anne sütü aracılığı ile annelerinin beslenmesindeki pek çok farklı tadı algıladıklarını ve onlara aşina olduklarını gösteriyor. Bu nedenle emzirme süresince anneler ne kadar çok çeşitli besinle beslenirse, bebekleri de o kadar çok tada erkenden alışırlar.
Ne yapabilirsiniz? Emzirme sırasında çok çeşitli yiyecekle beslenin. Bebeğiniz katı gıdalara geçtiğinde de ona pek çok farklı tatta ve dokuda yiyecek yedirin. Bu sayede onun ileride yemek seçen biri olmasını engelleyebilirsiniz.

Ters giden bir şeyler mi var?
Eğer bebeğinizin görmede ya da duymada bir sorunu olduğunu düşünüyorsanız, hiç vakit kaybetmeden bir uzmana gösterin. Duyma “doğuştan gelen” sorunlar arasında en sık rastlanan problemlerdendir ve erken teşhis hayati önem taşır, çünkü çocuğun konuşmayı öğrenmesini engelleyebilir. Uzmanlar çocuğun iki kulağına ayrı ayrı fısıldamanızı öneriyorlar: Eğer bebeğiniz bir kulağına fısıldandığında kıkırdar ya da kıpırdanır, ancak diğerinde tepki vermezse bir sorun olabilir. Bebeğin hemen doğumunun ardından özellikle duyma ve görme kontrolünün yapılması, potansiyel sorunların ortaya konması açısından faydalıdır. Eğer bebeğinizin görme testi hastanede doğar doğmaz yapılmadıysa, ilk altı ay içinde yaptırmanız gerekir. O zamana kadar gözlerinde asimetri, aşırı kızarıklık ya da akıntı, düşük göz kapağı ve göz bebeklerinde anormallik olup olmadığını kontrol edin.