|
Ancak vejeteryan beslenme şeklinin hamilelikteki etkileri konusunda çeşitli görüşler vardır. Genel kanı bilinçli şekilde ve uygun kombinasyonlar ile uygulandığında hamilelik açısından çok büyük bir risk oluşturmayacağıdır. Hamilelik ve vejetaryen beslenme tarzını Amerikan Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Alper Mumcu ile büyüteç altına aldık.
HAMİLELİK VE VEJETARYEN DİYET
Hamilelik enerji ve protein başta olmak üzere vücudun besin gereksinimlerinin arttığı bir dönemdir. Hamilelikte vejetaryen beslenme şeklinin hem olumlu hem de olumsuz etkileri vardır. En önemli olumlu etkisi bu tür beslenme şeklinin yüksek oranda fiber (lif) içermesidir. Yüksek lif kabızlık başta olmak üzere hamilelikte sık karşılaşılan bazı sindirim sistemi sorunlarının daha hafif seyretmesini sağlar. Vejetaryen beslenme şekli daha az kalori ve yağ içerdiği için kilo kontrolü daha kolay olur.
Protein
Proteinler tüm organizmaların temel yapıtaşlarından biridir. Proteinler amino asit adı verilen birimlerden oluşur. Doğada 20 tür aminoasit vardır. Bunlardan bir kısmı vücutta üretilebilirken esansiyel amino asitler adı verilen diğerleri üretilemez ve dışarıdan alınması gerekir. Hayvansal proteinler tüm amino asitleri içerdikleri için "tam proteinler" olarak adandırılırken bitkisel proteinler "tam olmayan" proteinlerdir. Bunun tek istisnası soyadır. Ancak 2000 yılında yapılan bir araştırma soya ağrılıklı vejetaryen beslenen kadınların erkek bebeklerinde hipospadias adı verilen ve idrar yapılan deliğin penis ucunda değil de yanlarda olduğu bir anomalinin 5 kat fazla görüldüğünü ortaya koymuştur.
Yeterli protein almak için et yemek şart değildir. Süt ve süt ürünleri ile yumurta tüketilmesi gerekli olan proteinleri sağlar.
Demir
Demir hamilelikte gereksinimi artan temel minerallerden biridir. Demirin ana kaynağı et, balık ve kümes hayvanlarıdır. Bunun yanı sıra bazı sebzeler de demir içerir ancak bunlarda bulunan demir fomunun emilimi düşük olduğundan biyoyararlılığı son derece düşüktür.
Kalsiyum
Hamilelikte kritik öneme sahip minerallerden bir diğeri de kalsiyumdur. Bebeğin kemik ve diş gelişimi için gereklidir. Kalsiyum temel olarak süt ve süt ürünlerinden alınır. Lakto ovo vejetaryenlerin hamilelikteki kalsiyum alımı dietlerinde et bulunduranlara yakındır.
D Vitamini
Bu vitamin kalsiyumun emilimi için gereklidir. Vücutta güneş ışığı yardımıyla üretilir. Pekçok süt ürüni D vatimini ile zenginleştirilmiştir.
Folik Asit
Vejeteryan beslenme şeklinin hamilelikteki önemli yararlarından birisi de yüksek oranda folik asit içermesidir. Folik asit bebeğin sinir sistemi gelişimi açısından son derece önemlidir. Pekçok yeşil sebze yüksek miktarlarda folik asit içerir.
B12 Vitamini
Bu vitamin hücre bölünmesi ve protein sentezi için gereklidir. Bitkilerde bulunmaz sadece hayvanlarda vardır. Yumurta ve süt ile yeterli miktarlarda alınabilir.
Çinko
Çinko eksikliğinin doğumda komplikasyonlarının olasılığını arttırdığı bilinmeketedir. Yapılan bazı çalışmalarda vejeteryan hamilelerde çinko düzeylerinin daha düşük olduğu gösterilmiştir. Bitkisel kökenli besin maddelerinde de bulunmakla birlikte hayvansal gıdalardaki çinko daha etkili şekilde emilmektedir.
SONUÇ
Vejeteryanlik dikatli planlandığı taktirde hamile bir kadın ve bebeği için yüksek risk taşımaz. Ancak burada vejeteryanlığın alt grupları oldukça önem kazanmaktadır. Organizmanın sağlıklı işleyebilmesi için hayvansal kökenli besin maddelerine de gerek vardır. Vejan ya da frutarian beslenme şekli insanlar için uygun olmadığı gibi hamilelerin de kesinlikle kaçınması gereken bir alışkanlıktır. Lakto ovo vejeteryanizm ya da semi vejeteryanizm beraberinde dışarıdan verilen vitamin ve mineraller ile hamilelikte devam ettirilebilir.
|