Et ve türevleri, yumurta, koyu yeşil yapraklı sebzeler, kurubaklagiller ve kuru üzüm, incir gibi besinlerde bulunur. Anemik olanlar, genç yaşta ve sık doğum yapanlar başta olmak üzere tüm gebelerde demir eklenmesi önerilir.

Gebe kadınlarda demir gereksiniminin artması, günlük diyetin tahıla dayalı olması, bağırsak parazitleri, kötü çevre ve yaşam koşulları (enfeksiyonlar), sık doğumlar, yetersiz beslenmeye ek olarak aşırı çay ve kahve tüketimi anemiyi sık rastlanan bir hastalık yapar.
Günlük C vitamini tüketimi de demirin vücutta kullanılmasında önemli bir etkendir.

Çinko
Büyüme ve gelişme, protein yapısındaki enzimlerin ilaveleri, üreme için gerekli bir eser elementtir. Tahıla dayalı beslenme demir, kalsiyum, çinko gibi minerallerin emilmesini olumsuz yönde etkiler ve yetersizliğe neden olur.
Çinko et, deniz ürünleri, süt ve türevleri, yumurta ve yağlı tohumlarda bulunur.

İyot
İnsan vücudunda çok az miktarda bulunan bir elementtir. Gebelerin iyot gereksinimleri karşılanmadığı zaman mental gerilik ve doğumsal anomaliler ortaya çıkar. Annenin iyot eksikliğine bağlı olarak, bebekler, hipotiroidik olarak doğabilirler. Fetusta iyot yetersizliği düşükler, ölü doğumlar, doğumsal anomaliler, perinatal ölümler, endemik kretinizm, sağırlık, cücelik, hipotiroidi, ağır gelişme ve zeka geriliği, konjenital sağırlık ve serebral palsi gibi sorunlara neden olabilir.

HAMİLELİKTE VİTAMİN KULLANIMI
Hamilelikte vitamin kullanımı ile ilgili Amerikan Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Alper Mumcu'ya sorular sorduk.
Hamilelik genelde tüm vücut gereksinimlerinin belirli oranlarda artış gösterdiği bir dönemdir. Bu nedenle hamile olan ya da hamile kalmayı planlayan kadınların genelde pekçok vitamini ve minerali birarada içeren preparatları kullanmaları doktorları tarafından önerilir. Prenatal vitamin desteği olarak adlandırılan bu durum bilimsel çevrelerde hala daha kesin ortak bir karar verilememiş bir konudur. Amerika Birleşik Devletlerinde ilaç ve gıda kullanımını düzenleyen resmi kurum (FDA) ve en büyük bilimsel derneklerden biri olan Amerikan Obstetrisyenler ve Jinekologlar birliği (ACOG) da hamilelikte vitamin kullanımı ile ilgili herhangi bir kılavuz yayınlamamışlardır.
Bununla birlikte gerek gelişmiş ülkelerde gerekse ülkemizde hamilelikte kullanıma uygun olan pekçok prenatal vitamin piyasada bulunmaktadır ve pekçok hekim hamilelik sırasında bunların kullanımını önermektedir. Genel kural olarak prenatal vitaminler normalde satılan vitamin preparatlardan daha fazla demir, kalsiyum ve folik asit içerirler. Benzer şekilde aşırı dozlarda alındığında gelişmekte olan bebekte olumsuz etkilere neden olabilecek A vitamini de bu preparatlarda daha az dozlarda bulunur.
Gerçekçi olmak gerekirse düzenli ve dengeli beslenen bir kadında hamilelik sırasında tüm vitaminleri dışarıdan vermenin bir gerekliliği yoktur. Dengeli bir beslenme ile hamile bir kadın gerek duyduğu olan tüm vitaminleri almaktadır.
Öte yandan bu konuda özel bir çaba sarf edilmedikçe çoğu zaman dengeli ve ideal beslenmek mümkün olamamaktadır. Hatta oldukça özen gösterenlerde bile zaman zaman bazı mineral ve vitaminler daha düşük dozlarda alınabilmektedir.Ayrıca B grubu vitaminler gebeliğe bağlı bulantı ve kusmaların önlenmesinde etkili olmaktadırlar.
Gebelik artan kan yapımı nedeni ile demir gereksiniminin arttığı bir dönemdir. Yine gebe bir kadında kalsiyum gereksinimi de fazlalaşmaktadır. Süt ve süt ürünleri ile bu kalsiyum alınabilse de yine de dılarıdan vitaminler ile desteklemekte yarar olabilir.
Ayrıca tüm dünyada yaygınlaşan vitamin kullanma çılgınlığı hamile kadınları da etkilemekte ve vitamin kullanmayan kadın durumdan psikolojik olarak olumsuz etkilenebilmektedir.

HER HAMİLE KADIN VİTAMİN KULLANMALI MIDIR?
Eğer sağlıklı, düzgün beslenen ve özel bir risk faktörü olmayan biriyseniz doktorunuz hamileliğiniz sırasında vitamin kullanmanızı önermeyebilir. Ancak prenatal vitaminlerden bağımsız olarak hamile kalmadan 1 ay önce başlamak kaydıyla hamileliğinizin ilk 12 haftası boyunca folik asit kullanmanız gereklidir. Hamieliklerin önemli bir kısmı plansız gerçekleştiğinden korunmayı bırakan kadınların düzenli olarak folik asit kullanmaları önerilmektedir.
Hamile kalmadan önce ya da hamileliğinizi başlarında kansızlığınız varsa demir preparatları da kullanmanız uygun olacaktır. Eğer kansızlığınız yoksa demir ilaçlarına başlamak için 28. hafta beklenebilir.
Son olarak daha önceden bir sağlık sorunu ya da beslenme problemi olanlar ya da değişik nedenler ile özel diet alanlarda prenatal vitamin desteği şart olabilir. Buna hamileliğinizi takip eden doktorunuz karar verecektir.
Yapılan araştırmalarda sağlıklı kadınların hamilelikleri sırasında prenatal vitamin desteği almadıklarında ne kendilerinde ne de bebeklerinde problem görülme riskinde bir artış olmadığı saptanmıştır.Bu nedenle hamilelik sırasında vitamin kullanmamak çok büyük bir problem değildir.

BİR GÜNDE İKİ TABLET ALMAK ZARARLI MIDIR?
Birkaç gün süreyle önerilen dozdan daha fazla vitamin almanın bir zararı yoktur ancak bu düzenli hale gelirse özellikle A vitamini tehlikeli olabilir. Eğer özel durumunuz nedeni ile doktorunuz daha fazla demir ya da kalsiyum almanızı önermişse bu maddeleri ayrı ilaçlar şeklinde almanız daha uygun olacaktır.

VİTAMİN TABLETİNİZİ ALMAYI UNUTURSANIZ?
Bunun herhangi bir sakıncası yoktur.

Hamilelik sırasında bazı vitamin ve minerallerin önerilen günlük dozları şu şekildedir.