|
Genellikle yaz aylarında daha sık görülür. İshal; evlerin akar su, tuvalet drenajı gibi önemli alt yapı eksiklikleri, yemeklerin hazırlanışında temizlik kurallarına dikkat edilmemesi, besinlerin saklanması sırasında kurallara uyulmaması, gıda maddesi üretip satan yerlerin, lokanta ve benzeri mekanların sağlık koşullarının uygunsuzluğu gibi nedenlerden ötürü, bizim ülkemizde de hala çok önemli bir sağlık sorunudur. Gün boyunca üçten fazla, ani başlayan sulu dışkılama ishal olarak değerlendirilir. Etken bakteri, virüs veya parazitlerdir. Rotavirüsler çocukluk çağı ishallerinin yüzde 60'ından sorumludurlar, genellikle kışın
olmakla birlikte yazın da ishal yapabilirler. Bakteri ve parazitler ise
kirli suyla alındıkları için yazın daha sık ishale neden olurlar.
Korunmak için?
Önemli olan tedaviye gerek kalmadan ishalden korunmaktır. Anne sütü ile
beslenme en iyi korunma yöntemidir. Çünkü bebeklerin mikroplarla karşılaşma
şansı azalır, ayrıca direnci artıran koruyucu maddeler anneden bebeğe geçer,
susuzluk kolay gelişmez. Mikroplar dışkıyla kirlenme sonucu bulaştığı için
el yıkamak en önemli korunma yöntemidir. Çocuğa bakan kişinin çocuğun
besinlerini hazırlamadan önce, altını değiştirdikten sonra ellerini en az 10
saniye sabunla yıkamalıdır. İçme sularının temizliği, çiğ sebze ve
meyvelerin çok iyi yıkanması, besinlerin pişirildikten sonra açıkta
bırakılmaması, oda ısısında fazla bekletilmeden buzdolabında saklanması,
sinek gibi haşerelerden uzak tutulması gereklidir. Çocuklara
pastörize olmayan sütlerin verilmemesi, aşırı tatlı, şekerli sıvıların
içirilmemesi de bu hastalıktan korunmakta önemlidir.
Tedavi
Çocuklarda ishal tedavisinin ana ilkesi, kaybedilen su ve tuzun yerine konmasıdır. Beslenmeye ara vermeden devam edilmeli, özellikle anne sütü alıyorsa mutlaka sık aralıklarla emzirilmelidir. Elma ve havuç suyu, muz, yoğurt, ayran, sulu pirinç lapası, haşlanmış patates, yağsız makarna, yayla çorbası verilebilecek diğer besinlerdir. İshalli çocukta iştahsızlık olacağı için
besinler az ve sık aralıklarla verilmelidir. Doktora danışılarak özel
hazırlanmış tuz şeker karışımlı ishal tedavi tozları uygun şekilde
sulandırılarak verilebilir. İshal durdurucu ilaçlar çocuklarda kullanılmaz.
Bu uygulamalara rağmen çocukta ishal sürerse, ateş yükselirse, karın şişliği
artarsa, kanlı ishal varsa hastaneye gitmek gerekir. |